Gdy nadchodzą pierwsze ciepłe dni wiosny, wielu właścicieli ogrodowych basenów zastanawia się, co zrobić z basenem przed latem, aby cieszyć się czystą wodą i bezproblemową kąpielą przez cały sezon. Posiadanie własnego kąpieliska w ogrodzie to ogromna przyjemność i sposób na ochłodę w upalne dni, ale wymaga również odpowiedniej troski. Przygotowanie basenu na sezon letni to kilka istotnych kroków – od wiosennych porządków po uzdatnienie wody. W tym poradniku przedstawiamy wszystko krok po kroku, tak aby nawet początkujący posiadacz basenu poradził sobie z kompleksowym uruchomieniem swojego akwenu na nadchodzące lato.
Krok 1: Usunięcie pokrywy i wstępne porządki
Pierwszym etapem jest zdjęcie pokrywy basenowej lub odsunięcie zadaszenia (jeśli Twój basen był nimi zabezpieczony na zimę) oraz uprzątnięcie największych zanieczyszczeń. Taką czynność najlepiej wykonywać w dwie osoby – ciężka, mokra plandeka może łatwo się podrzeć, dlatego ostrożnie zsuń ją z basenu, starając się nie zrzucić do wody nagromadzonych na niej liści czy brudu. Jeżeli na przykryciu zebrała się woda deszczowa, przed jego zdjęciem usuń ją za pomocą pompy zanurzeniowej lub zwykłego węża ogrodowego. Samą pokrywę warto od razu oczyścić (np. spłukać wodą, ewentualnie przetrzeć łagodnym detergentem), wysuszyć i schować w bezpieczne miejsce do kolejnej zimy.
Gdy basen jest już odkryty, zabierz się za wiosenne porządki. Zaczynamy od usunięcia dużych zanieczyszczeń z wody oraz okolic basenu. Wygrab liście z trawnika wokół, zamieć taras przy basenie i usuń gałęzie czy śmieci, które mogły nagromadzić się przez zimę. Im czystsze będzie otoczenie, tym mniej brudu będzie wpadać do wody podczas dalszych prac.
Następnie oczyść lustro wody z pływających resztek. Przyda Ci się do tego siatka na teleskopowym kiju, dzięki której wyłowisz liście, owady i inne unoszące się na powierzchni nieczystości. Rób to dokładnie – im więcej zanieczyszczeń wyłapiesz teraz, tym mniej pracy będzie musiał wykonać system filtracji później. Jeśli na dnie basenu zalega sporo dużych śmieci (np. liści czy piasku), również postaraj się je delikatnie zebrać siatką lub specjalnym odkurzaczem liści, zanim przejdziesz do kolejnych kroków.
Krok 2: Dokładne mycie niecki basenu
Kiedy duże odpady zostały usunięte, czas na gruntowne czyszczenie niecki basenu. Po okresie zimowym na ścianach i dnie mogą osadzić się rozmaite zabrudzenia – osad z glonów, wapień, tłuste zacieki na linii wody. Jeżeli w basenie pozostała woda po zimie i jest ona mocno zanieczyszczona (np. zielona lub brunatna), najlepiej całkowicie ją wypuścić. Dzięki temu wygodnie wyczyścisz nieckę, a na lato napełnisz basen świeżą wodą. Jeśli woda zimowa wygląda dość czysto, możesz ewentualnie zostawić jej część, jednak większość właścicieli i tak decyduje się na dolanie sporej ilości nowej wody – to gwarancja lepszej jakości kąpieli od początku sezonu.
Do szorowania niecki przygotuj miękką szczotkę lub gąbkę (najlepiej taką na teleskopowym kiju, by dosięgnąć dna) oraz odpowiednie środki czyszczące. Nie używaj agresywnych detergentów, które nie są przeznaczone do basenu – mogą one uszkodzić powłokę lub zostawić chemiczne pozostałości. Zamiast tego wybierz chemię basenową dedykowaną do czyszczenia linii wody i powierzchni basenowych. Gęste żele zasadowe świetnie usuwają tłuste osady i brud ze ścian, nie spływając od razu do dna. Natomiast kamienne osady wapienne można usuwać preparatami o kwaśnym odczynie (uważaj jednak przy basenach z linerem PCV, by nie uszkodzić folii – stosuj tylko środki do tego przeznaczone).
Starannie wyszoruj ściany i dno basenu. Szczególną uwagę zwróć na krawędź wzdłuż lustra wody – to tam zwykle gromadzi się najwięcej tłustych zabrudzeń (np. kosmetyki, pyłki). Czyszcząc nieckę, przyjrzyj się też jej powierzchni pod kątem usterek. To odpowiedni moment, by wykryć ewentualne pęknięcia płytek, ubytki fug czy rozdarcia folii. Jeśli zauważysz drobne uszkodzenia, możesz je od razu naprawić (np. używając zestawu naprawczego do linerów lub wymieniając pękniętą płytkę). Poważniejsze problemy warto skonsultować ze specjalistą, zanim napełnisz basen wodą.
Po umyciu całej niecki zbierz powstałe zanieczyszczenia (brudną wodę, osady) mopem lub odkurzaczem do mokrych powierzchni i wypompuj je na zewnątrz. Basen powinien być teraz możliwie czysty fizycznie – gotowy na nalanie świeżej wody i dalsze czynności.
Krok 3: Przegląd i montaż sprzętu basenowego
Zanim przystąpisz do napełniania basenu i uruchomienia wody, dokonaj przeglądu technicznego instalacji basenowej. Przez zimę wiele elementów mogło być zdemontowanych lub zabezpieczonych – teraz trzeba je ponownie zamontować i sprawdzić ich stan. Na początek usuń wszelkie zimowe zabezpieczenia: wyjmij zatyczki ze skimmera i dysz wylotowych, usuń ewentualne pływaki zapobiegające zamarzaniu wody. Upewnij się, że wszystkie rury i rynny przelewowe są drożne, a zawory otwarte. Następnie zamontuj z powrotem elementy instalacji, które były zdjęte: załóż dysze do otworów w ścianach, zamontuj koszyk skimmera na swoim miejscu, przykręć z powrotem wylewki i fontanny (jeśli Twój basen je posiada), zainstaluj drabinkę i inne akcesoria wyjęte na zimę.
Kolejnym ważnym krokiem jest przygotowanie systemu filtracji. Sprawdź stan pompy basenowej i filtra. Jeżeli na zimę pompa była schowana, zamontuj ją ponownie w układzie i podłącz wszystkie połączenia. Zajrzyj do prefiltra pompy (koszyczka) – oczyść go z liści lub piasku, aby zapewnić swobodny przepływ wody. Przykręć też korek spustowy pompy (jeśli był wykręcony na zimę). Następnie zajmij się filtrem: upewnij się, że jest on prawidłowo podłączony do rurociągów (dopływ i odpływ wody) i że zawór sześciodrożny (jeśli jest) znajduje się w pozycji „zamknięte” lub „wyłączone” przed uruchomieniem. Otwórz filtr i skontroluj medium filtracyjne. W filtrach piaskowych sprawdź, czy piasek nie jest zbrylony lub zanieczyszczony – jeśli nie wymieniałeś go od kilku sezonów, rozważ wsypanie świeżego złoża filtracyjnego. W filtrach kartuszowych wyjmij wkład i przepłucz go silnym strumieniem wody lub wymień na nowy, jeśli jest zużyty. Ten krok zapewni skuteczne oczyszczanie wody, gdy basen zostanie już napełniony.
Obejrzyj również dokładnie cały osprzęt basenowy pod kątem zużycia czy uszkodzeń. Sprawdź uszczelki przyłączeniowe na pompach, filtrach i zaworach – sparciałe uszczelki najlepiej od razu wymienić, aby uniknąć wycieków. Przyjrzyj się także reflektorom basenowym (jeśli są zainstalowane) i kratkom odpływowym – czy nic nie pękło lub nie rdzewieje. Upewnij się, że drabinka jest stabilna, stopnie nie są poluzowane, a wszystkie akcesoria dodatkowe (np. dysze masażu, przeciwprądy) działają i zostały właściwie zamocowane. Tak przygotowany sprzęt będzie gotowy do startu, gdy tylko napełnisz basen i włączysz system.
Krok 4: Napełnienie basenu świeżą wodą
Gdy niecka jest czysta i wszystkie urządzenia zamontowane, można przystąpić do nalewania wody. Upewnij się, że odpływ denny (jeśli występuje) jest zamknięty, a zawory na instalacji ustawione prawidłowo (dopływ wody do filtra powinien być otwarty). Teraz włóż wąż ogrodowy do basenu i zacznij napełnianie. Najlepiej użyć wody z sieci wodociągowej – jest ona zazwyczaj czysta mikrobiologicznie i ma stabilną jakość. Unikaj pomysłów typu napełnianie basenu wodą ze stawu czy rzeki, bo taka woda może zawierać glony i zanieczyścić Twój basen już na starcie.
Napełniaj basen do właściwego poziomu. Zwykle oznacza to poziom w połowie wysokości otworu skimmera lub nieco powyżej połowy wysokości ściany basenu (dla modeli bez skimmera). Poziom wody powinien umożliwiać prawidłowe działanie pompy i filtrów – jeśli będzie zbyt niski, pompa zacznie zasysać powietrze. Pamiętaj, że napełnianie dużego basenu może potrwać wiele godzin. Lepiej nie zostawiać go zupełnie bez nadzoru, aby uniknąć przelania. W międzyczasie możesz jeszcze raz obejść basen dookoła i sprawdzić, czy nigdzie nie ma przecieków lub innych niepokojących objawów, gdy woda napiera na ściany. Gdy poziom wody osiągnie wymagany pułap, wyłącz dopływ wody – Twój basen jest już niemal gotowy do działania.
Krok 5: Uruchomienie filtracji i uzdatnianie wody
Uruchomienie pompy i systemu filtracji
Po napełnieniu basenu pora włączyć urządzenia filtrujące, aby woda zaczęła krążyć. Sprawdź jeszcze raz, czy wszystkie połączenia są szczelne, a następnie ustaw zawór filtra w odpowiednim trybie. Na początek warto przepłukać filtr (ustawiając zawór na funkcję „Płukanie”/„Backwash”) – włącz pompę na około 1–2 minuty, by wypłukać złoże filtracyjne z drobnych zanieczyszczeń. Następnie wyłącz pompę i przestaw zawór na tryb „Rinse” (płukanie wstępne) na kilkanaście sekund, co ustabilizuje złoże. Po wykonaniu tych czynności przełącz zawór na tryb „Filtracja” i uruchom pompę ponownie. Teraz woda będzie krążyć w obiegu przez filtr, oczyszczając się mechanicznie.
Obserwuj przez pierwsze minuty pracę systemu. Upewnij się, że na połączeniach nie pojawiają się przecieki, a pompa basenowa pracuje równo (nie zasysa powietrza). Sprawdź też manometr na filtrze – wskazanie ciśnienia powinno mieścić się w typowym zakresie (zwykle zielone pole na manometrze). Jeśli ciśnienie gwałtownie rośnie, filtr może być zapchany lub zawory nie są prawidłowo otwarte. Przy poprawnie działającym systemie pozostaw pompę włączoną, aby zapewnić ciągłą filtrację wody podczas dalszych zabiegów chemicznych.
Sprawdzenie i regulacja pH wody
Kiedy woda krąży już w obiegu, należy zbadać jej podstawowe parametry chemiczne. Najważniejszy z nich to odczyn pH. Użyj testera basenowego (tzw. pooltestera) lub pasków testowych, aby zmierzyć pH wody. Optymalna wartość pH dla wody basenowej mieści się w przedziale 7,2 – 7,6. Zbyt niskie pH (kwaśna woda poniżej 7,0) może powodować korozję metalowych elementów i podrażniać skórę oraz oczy kąpiących się. Z kolei zbyt wysokie pH (zasadowa woda powyżej 7,8) sprzyja wytrącaniu się kamienia wapiennego i osłabia działanie chloru.
Jeśli pomiar wykazał, że pH odbiega od normy, należy je wyregulować. W przypadku zbyt niskiego pH dodaj odpowiedni preparat pH Plus (podnoszący odczyn), a przy zbyt wysokim użyj środka pH Minus (obniżającego pH). Preparaty te występują najczęściej w postaci granulatu do rozpuszczenia w wodzie. Dodawaj je porcjami, zgodnie z dawkowaniem podanym przez producenta, najlepiej przy włączonej pompie, aby dobrze rozprowadzić substancję. Po odczekaniu kilkudziesięciu minut ponownie skontroluj pH testerem i w razie potrzeby skoryguj dawkę. Ustabilizowanie pH w zalecanym przedziale jest niezwykle ważne – zapewni komfort kąpieli i skuteczność pozostałych środków chemicznych.
Chlorowanie szokowe i dezynfekcja wody
Kolejnym krokiem w uzdatnianiu wody jest jej dezynfekcja. Najpopularniejszą metodą jest chlorowanie szokowe, czyli jednorazowe dodanie większej dawki chloru w celu zabicia wszystkich mikroorganizmów (bakterii, wirusów, glonów) obecnych w wodzie. Do tego zabiegu używa się szybko rozpuszczalnego chloru (tzw. chlor szok) w postaci granulatu lub proszku. Odmierz odpowiednią ilość preparatu (według instrukcji na opakowaniu, zależnie od pojemności basenu) i rozpuść go w wiaderku z wodą, a następnie wlej równomiernie do basenu przy włączonej pompie filtrującej. Alternatywnie możesz użyć tabletek chlorowych o szybkim działaniu, umieszczając je w pływającym dozowniku.
Pamiętaj, aby podczas pracy z chemią zachować ostrożność – używaj rękawic, nie mieszaj różnych środków bezpośrednio ze sobą. Po dodaniu chloru szokowego pozwól pompie pracować nieprzerwanie przez co najmniej kilka godzin, aby preparat dobrze rozprowadził się w całej objętości wody. Stężenie chloru początkowo będzie wysokie, dlatego nie korzystaj z basenu przez kilkanaście godzin (a najlepiej do następnego dnia) – w tym czasie chlor spełni swoją rolę, utleniając zanieczyszczenia. Następnie poziom chloru zacznie spadać do normy. Docelowo, do regularnej dezynfekcji w trakcie sezonu możesz stosować wolno rozpuszczalne tabletki chlorowe utrzymujące stały poziom tego środka w wodzie, ale na starcie chlor szokowy daje pewność, że woda będzie bezpieczna.
Zapobieganie glonom i klarowanie wody
Po przeprowadzeniu chlorowania warto zastosować dodatkowe środki, które zabezpieczą wodę przed rozwojem glonów oraz pomogą utrzymać jej krystaliczną przejrzystość. Do nowo napełnionego basenu dodaj porcję preparatu antyglonowego (algicydu) – środek ten zapobiegnie namnażaniu się glonów, szczególnie w początkowym okresie, gdy temperatura wody rośnie. Antyglon zwykle występuje w formie płynu koncentratu; wlej go do wody kierując strumień bezpośrednio do niecki lub przez skimmer, zgodnie z dawką rekomendowaną przez producenta.
Jeśli Twoja woda jest lekko mętna po napełnieniu (np. zawiera drobiny osadu albo ma mleczne zabarwienie), możesz użyć środka klarującego, takiego jak koagulant lub flokulant. Preparat ten powoduje zlepianie się drobnych cząstek w większe aglomeraty, które łatwiej wychwyci filtr. Koagulant dodajemy w niewielkiej dawce przy włączonej cyrkulacji. Po kilku godzinach filtracji sprawdź stan wody – powinna stać się wyraźnie bardziej przejrzysta. Pamiętaj też, że utrzymanie klarownej wody wymaga ciągłej filtracji; w pierwszych dniach po uruchomieniu basenu najlepiej zostawić system filtracyjny włączony na okrągło, aby przefiltrować całą objętość wody kilkukrotnie.
Krok 6: Utrzymanie basenu w trakcie sezonu
Twój basen jest już przygotowany do lata – woda jest czysta, a sprzęt działa. Teraz warto pamiętać o regularnej konserwacji basenu przez cały sezon, aby wysiłek włożony w przygotowania nie poszedł na marne. Przede wszystkim kontroluj stan wody co kilka dni. Za pomocą testera sprawdzaj poziom chloru oraz pH i w razie potrzeby koryguj je (np. dodając tabletki chlorowe lub korektor pH). Upewnij się, że pompa i filtr pracują codziennie wystarczająco długo – zaleca się przefiltrować całą objętość wody przynajmniej 2–3 razy na dobę, co zwykle oznacza 8–12 godzin pracy pompy w ciągu dnia. Pamiętaj też o czyszczeniu filtra: w przypadku piaskowego raz w tygodniu wykonaj płukanie wsteczne, a przy filtrze kartuszowym przepłucz lub wymień wkład. Dzięki temu filtracja będzie skuteczna, a woda pozostanie krystaliczna.
Na bieżąco usuwaj widoczne zanieczyszczenia z basenu. Codziennie lub co kilka dni wyłów siatką liście, owady czy inne śmieci z powierzchni wody. Raz w tygodniu odkurz dno basenu – możesz użyć do tego ręcznego odkurzacza basenowego podłączanego do skimmera lub skorzystać z nowoczesnego robota basenowego, który samodzielnie wyczyści nieckę. Automatyczne odkurzacze i pływające skimmery solarne to przykłady urządzeń, które znacznie ułatwiają życie posiadaczom basenów. Znajdziesz je w ofercie firmy Folkpool, podobnie jak inne akcesoria usprawniające utrzymanie czystości wody.
Warto również zabezpieczać basen, gdy z niego nie korzystasz. Na noc lub podczas dłuższej przerwy w użytkowaniu przykrywaj taflę wody pokrywą lub folią solarną – ograniczy to osadzanie się brudu i wychładzanie wody. Jeśli masz zadaszenie basenowe, korzystaj z niego – to świetny sposób, by utrzymać wyższą temperaturę wody i chronić basen przed zanieczyszczeniami z otoczenia. Zadaszenia i rolety basenowe dostępne na rynku (np. w Folkpool) dodatkowo zwiększają bezpieczeństwo, uniemożliwiając przypadkowe wpadnięcie dzieci czy zwierząt do wody.
Jeśli chcesz wydłużyć sezon kąpielowy lub zapewnić sobie wyższą temperaturę wody, rozważ instalację systemu podgrzewania basenu. Coraz więcej właścicieli decyduje się na pompy ciepła do basenu, które efektywnie utrzymują zadaną temperaturę przy niewielkim poborze energii. Urządzenia te dostępne są również w ofercie Folkpool i pozwalają wydłużyć sezon kąpielowy nawet o kilka miesięcy. Taka inwestycja pozwala korzystać z kąpieli nawet w chłodniejsze dni wiosny i jesieni.
Na koniec, pamiętaj że dobrze utrzymany basen to nie tylko komfort, ale i dłuższa żywotność całej instalacji. Jeśli któreś czynności sprawiają Ci trudność lub zauważysz poważniejsze problemy (np. awarię pompy, dużą nieszczelność niecki), warto wezwać profesjonalistów. Firma Folkpool świadczy usługi serwisowe i doradcze – pomoże Ci zarówno w przygotowaniu basenu do sezonu, jak i w jego modernizacji czy rozbudowie. Jeżeli dopiero marzysz o własnym basenie, również możesz skorzystać z doświadczenia Folkpool w projektowaniu i budowie basenów kąpielowych pod klucz.
Dzięki odpowiedniej trosce Twój basen odwdzięczy się wspaniałymi chwilami relaksu. Teraz pozostaje już tylko cieszyć się orzeźwiającą wodą w gorące dni i w pełni korzystać z uroków lata we własnym ogrodzie!
Powrót
