Marzysz o własnym basenie ogrodowym tuż przy domu? Taka inwestycja to nie tylko spełnienie marzeń o wakacjach we własnym ogródku, ale także realne korzyści dla komfortu życia. Przydomowy basen zewnętrzny pozwala cieszyć się relaksem i ochłodą w upalne dni bez konieczności wyjeżdżania z domu. Zanim jednak zanurzysz się w krystalicznie czystej wodzie we własnym ogrodzie, czeka Cię proces planowania i budowy. W tym artykule krok po kroku omówimy, jak przebiega budowa basenu przydomowego, jakie są dostępne technologie i na co zwrócić uwagę, aby Twoja prywatna oaza wody była bezpieczna, funkcjonalna i cieszyła przez wiele lat.
Czy warto mieć przydomowy basen w ogrodzie?
Posiadanie własnego basenu to dla wielu osób synonim luksusu, ale coraz częściej staje się osiągalne dla szerszego grona. Własny basen ogrodowy to prywatna strefa relaksu dostępna na wyciągnięcie ręki. Poranna gimnastyka w wodzie, popołudniowe zabawy z dziećmi czy wieczorny relaks po pracy – wszystko to możliwe bez wychodzenia z domu. Basen przy domu zwiększa również atrakcyjność nieruchomości oraz może pozytywnie wpłynąć na zdrowie, zachęcając domowników do aktywności fizycznej. Dla rodzin z dziećmi to świetna forma wspólnej zabawy w wakacje. Oczywiście trzeba pamiętać, że własny basen to także obowiązki, takie jak utrzymanie czystości wody i regularna konserwacja, jednak dla wielu korzyści przewyższają te trudy.
Planowanie budowy basenu zewnętrznego
Pierwszym etapem realizacji marzenia o basenie jest gruntowne zaplanowanie całego przedsięwzięcia. Na tym etapie zapadają najważniejsze decyzje dotyczące lokalizacji, rozmiarów i technologii wykonania basenu, a także załatwiane są formalności prawne. Dobre przygotowanie to podstawa – pozwoli uniknąć kosztownych przeróbek i problemów na dalszych etapach prac.
Wybór miejsca na basen ogrodowy
Lokalizacja basenu w obrębie działki ma ogromne znaczenie. Najlepiej wybrać miejsce dobrze nasłonecznione – promienie słońca naturalnie dogrzeją wodę i ograniczą koszty ogrzewania. Unikaj sytuowania basenu tuż obok drzew liściastych i krzewów; spadające liście, igliwie czy pyłki będą zanieczyszczać wodę, co zwiększy częstotliwość czyszczenia. Weź pod uwagę kierunek wiatrów dominujących – silny wiatr może wychładzać wodę i nawiewać do niej zanieczyszczenia. Basen warto ulokować w możliwie zacisznej części ogrodu, najlepiej na równym terenie, z dala od źródeł hałasu. Dobrze, jeśli niecka będzie w pewnej odległości od dużych drzew również ze względów konstrukcyjnych – korzenie mogą z czasem uszkodzić strukturę basenu lub podłoża.
Przy wyborze miejsca pomyśl też o wygodzie użytkowania. Basen przydomowy często najlepiej sprawdza się blisko domu lub tarasu, co ułatwi dostęp do zaplecza (np. łazienki, przebieralni) oraz nadzór nad bawiącymi się dziećmi z okien domu. Zostaw wokół niecki wystarczająco dużo przestrzeni na komunikację i ewentualne ustawienie leżaków, mebli ogrodowych czy prysznica zewnętrznego. Na etapie planowania dobrze jest też przewidzieć miejsce na instalację techniczną – pomieszczenie lub skrzynkę na filtr, pompę, ogrzewanie i pozostałe urządzenia. Sprzęt ten powinien być chroniony przed zalaniem i mrozem, a jednocześnie łatwo dostępny do obsługi.
Pozwolenia i formalności
Zanim rozpoczną się prace budowlane, należy dopełnić wymaganych formalności. W Polsce budowa przydomowego basenu o powierzchni lustra wody do 50 m² nie wymaga pozwolenia na budowę, lecz konieczne jest zgłoszenie takiej inwestycji w starostwie powiatowym lub urzędzie miasta. W zgłoszeniu trzeba określić rodzaj, zakres robót i planowany termin rozpoczęcia prac. Jeśli zaś planujesz większy basen – powyżej 50 m² powierzchni – konieczne będzie uzyskanie pozwolenia na budowę zgodnie z Prawem budowlanym. To wiąże się ze złożeniem projektu budowlanego basenu, planu zagospodarowania działki oraz innych dokumentów (m.in. oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością) i oczekiwaniem na decyzję urzędu (maksymalnie do 65 dni). Urząd powinien wydać decyzję w ciągu maksymalnie 65 dni od złożenia wniosku.
Warto również sprawdzić lokalne przepisy planistyczne (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, MPZP, lub warunki zabudowy), choć zazwyczaj nie zabraniają one budowy basenów, mogą określać np. minimalne odległości od granicy działki czy istniejących zabudowań. Dobrą praktyką jest zgłoszenie budowy basenu z odpowiednim wyprzedzeniem – unikniesz w ten sposób opóźnień związanych z formalnościami. Jeśli nie czujesz się pewnie w kwestiach urzędowych, skorzystaj z pomocy specjalistów; firmy takie jak Folkpool oferują doradztwo także na etapie załatwiania pozwoleń i projektów.
Rozmiar i kształt basenu
Planując basen, zastanów się nad jego wielkością i głębokością, dostosowanymi do Twoich potrzeb oraz możliwości terenu. Do rekreacyjnego pływania dla rodziny często wystarcza basen o długości 6–8 metrów i szerokości 3–4 metry, jednak jeśli dysponujesz większym ogrodem, możesz pozwolić sobie na bardziej okazały zbiornik. Głębokość basenu ogrodowego zwykle wynosi od 1,2 m do 1,5 m – taka głębokość jest bezpieczna dla dzieci i pozwala dorosłym swobodnie stanąć na dnie. Jeśli marzysz o skokach do wody, musisz przewidzieć głębszą część (minimalnie 2,5 m), co jednak znacząco podnosi koszty i skomplikuje budowę.
Kształt niecki może być prostokątny (najpopularniejszy i najłatwiejszy w budowie), ale dostępne są też baseny owalne, okrągłe czy nieregularne, dopasowane do aranżacji ogrodu. Pamiętaj, że im bardziej skomplikowany kształt basenu, tym trudniejsze może być wykonanie konstrukcji i montaż folii lub wykończenia. Na etapie projektu warto przeanalizować ukształtowanie terenu – czasem naturalne zagłębienie czy skarpa mogą posłużyć do częściowego wbudowania basenu lub stworzenia atrakcyjnej plaży wokół niego. Profesjonalni projektanci basenów (np. specjaliści Folkpool) pomogą dobrać optymalny kształt i wymiary, uwzględniając warunki gruntowe oraz otoczenie ogrodu.
Rodzaje basenów ogrodowych – przegląd technologii
Na rynku istnieje kilka technologii budowy basenów zewnętrznych, różniących się materiałami, czasem wykonania i kosztami. Wybór odpowiedniej metody zależy od budżetu, preferencji estetycznych oraz warunków na działce. Poniżej omawiamy najpopularniejsze rodzaje basenów przydomowych:
Basen murowany (betonowy) z folią
To jedno z najczęściej wybieranych rozwiązań przy budowie stałego basenu w ogrodzie. Basen murowany wykonuje się zazwyczaj z bloczków betonowych lub wylewa jako konstrukcję żelbetową (żelbetonową). Ściany takiej niecki wzmacnia się zbrojeniem, a cała konstrukcja słynie z wysokiej trwałości – dobrze wykonany basen betonowy przetrwa dekady użytkowania. Po wzniesieniu ścian i otynkowaniu wnętrza, na powierzchnię dna i ścian nakłada się specjalną folię basenową (liner), która zapewnia 100% szczelność. Liner pełni też funkcję estetyczną – dostępne są folie w różnych kolorach i wzorach, dzięki czemu można nadać wodzie pożądany odcień (np. lazurowy błękit). Baseny betonowe z linerem są dość uniwersalne: można je budować w niemal dowolnym kształcie i rozmiarze. Trzeba jednak liczyć się z dłuższym czasem realizacji (kilka tygodni lub miesięcy) oraz koniecznością zaangażowania wykwalifikowanej ekipy murarskiej i instalacyjnej.
Alternatywną metodą w tej kategorii są baseny budowane z bloczków styropianowych zalewanych betonem. Styropianowe kształtki działają jak szalunek tracony – układa się je w formie ścian basenu, zbroi prętami stalowymi i wypełnia betonem. Pozwala to nieco przyspieszyć prace i daje dodatkową izolację termiczną ścian. Tak powstałą konstrukcję również wykłada się folią. Rozwiązanie to sprawdza się zwłaszcza przy bardziej skomplikowanych kształtach niecki, gdyż styropianowe elementy łatwo przycinać i formować.
Basen z paneli stalowych lub tworzywowych
Baseny panelowe to kolejna popularna technologia budowy ogrodowych niecek. Konstrukcja powstaje z gotowych paneli wykonanych z blachy stalowej ocynkowanej lub z tworzywa sztucznego o wysokiej wytrzymałości. Panele łączy się ze sobą na przygotowanej wcześniej płycie betonowej, tworząc ściany basenu o pożądanym kształcie (zwykle prostokątnym lub owalnym). Wewnętrzną szczelność zapewnia – podobnie jak w basenie murowanym – folia PCV/liner, która wykłada dno i ściany. Basen panelowy jest lżejszy od betonowego i często szybszy w montażu (całą konstrukcję można złożyć w ciągu kilkunastu dni). Wymaga jednak precyzyjnego przygotowania podłoża i wypoziomowania paneli. Dobrze zaprojektowany system panelowy od renomowanego producenta (np. system Soleo oparty na panelach stalowych ocynkowanych) cechuje się dużą wytrzymałością i odpornością na korozję. Tego typu baseny sprawdzają się szczególnie tam, gdzie grunt jest stabilny, a inwestorom zależy na szybszej realizacji projektu.
Basen kompozytowy lub poliestrowy (gotowa niecka)
Jeszcze szybszym sposobem na własny basen jest zakup gotowej niecki kompozytowej (poliestrowej). Taki basen produkuje się w fabryce jako jednolity laminat z żywic poliestrowych wzmacnianych włóknem szklanym (lub z nowoczesnych kompozytów), a następnie w całości transportuje na posesję inwestora. Wykonuje się wykop dostosowany do kształtu niecki, przygotowuje podbudowę z betonu, a potem osadza gotową wannę basenową w gruncie przy pomocy dźwigu. Zaletą tego rozwiązania jest bardzo krótki czas budowy – montaż basenu poliestrowego często zamyka się w 2–3 tygodniach od rozpoczęcia wykopu do napełnienia wodą. Gotowe niecki są też gładkie i estetyczne, dostępne w różnych kolorach i kształtach (ograniczonych jednak do oferty producenta). Dobrej jakości basen kompozytowy cechuje się wysoką szczelnością i trwałością, a wielowarstwowa struktura zapobiega osmozie (przenikaniu wody przez laminat). Ograniczeniem może być transport i wymiary – niecki o długości powyżej ok. 9–10 metrów są trudniejsze do przewiezienia i umieszczenia na działce. Cenowo baseny poliestrowe bywają porównywalne z murowanymi, choć w przypadku bardziej skomplikowanych wykopów (np. na działce o utrudnionym dostępie) koszty mogą wzrosnąć.
Baseny sezonowe i alternatywy
W kontekście przydomowych kąpieli warto wspomnieć również o basenach sezonowych, które nie wymagają ciężkich prac budowlanych. Należą do nich baseny stelażowe (na metalowym stelażu) lub rozporowe z elastycznymi ściankami. Są oni dużo tańsze i szybsze w uruchomieniu, jednak nie prezentują się tak efektownie jak stałe konstrukcje i cechują się mniejszą trwałością. Mogą stanowić jednak dobrą opcję na początek – pozwalają cieszyć się wodą w upały przy minimalnej inwestycji. Inną alternatywą są wanny SPA i jacuzzi ogrodowe, które zapewniają relaks w ciepłej wodzie z hydromasażem przez cały rok. Firma Folkpool posiada w ofercie także takie rozwiązania (np. gotowe wanny SPA z hydromasażem), co jest warte rozważenia, jeśli priorytetem jest relaks i łatwa instalacja bez pełnej budowy.
Jeśli jednak zdecydowałeś się na stały, wkopany w ziemię basen zewnętrzny – niezależnie od wybranej technologii – czas przejść do omówienia, jak przebiegają kolejne etapy jego budowy.
Etapy budowy basenu krok po kroku
Budowa ogrodowego basenu kąpielowego to złożony proces, który składa się z kilku następujących po sobie faz. Poniżej przedstawiamy główne etapy realizacji basenu przydomowego:
- Przygotowanie projektu i terenu – Po ustaleniu koncepcji basenu sporządza się projekt techniczny uwzględniający wymiary, przekroje konstrukcyjne oraz rozmieszczenie instalacji. Na działce wyznacza się obrys basenu, a teren przygotowuje się do prac (np. usunięcie warstwy humusu, wyrównanie gruntu).
- Wykop ziemny i fundamentowanie – Rozpoczynają się prace ziemne: wykonanie wykopu o odpowiedniej głębokości, nieco większego niż docelowy kształt niecki (aby zmieścić konstrukcję i instalacje). Dno wykopu należy wyrównać i wykonać podkład z utwardzonego żwiru lub chudego betonu. Następnie wylewa się płytę denną (fundament basenu) z betonu zbrojonego stalą, o grubości np. 15–20 cm, która będzie stanowić stabilną podstawę niecki.
- Wznoszenie konstrukcji niecki – Na utwardzonej płycie montuje się konstrukcję ścian basenu, zgodnie z wybraną technologią. W przypadku basenu murowanego muruje się ściany z bloczków betonowych warstwami, umieszczając co pewien odstęp pionowe zbrojenie (pręty) i ewentualnie zalewając rdzenie betonem dla wzmocnienia. Przy konstrukcji panelowej – instaluje się i skręca ze sobą panele stalowe lub plastikowe, tworząc kształt niecki. Jeśli mamy do czynienia z gotową niecką poliestrową, na tym etapie ostrożnie opuszcza się tę nieckę do wykopu przy pomocy dźwigu i starannie ją poziomuje na miejscu. Niezależnie od metody, na tym etapie formuje się także dno basenu (np. profiluje delikatny spadek w kierunku odpływu dennego).
- Instalacje i przyłącza – Kiedy ściany basenu są już gotowe (lub gotowa niecka osadzona), montuje się elementy systemu cyrkulacji i filtracji wody. Obejmuje to osadzenie skimmerów (czyli otworów do zbierania wody z powierzchni) oraz dysz wlotowych, odpływu dennego, a także przepustów pod ewentualne oświetlenie basenowe. Wszystkie te komponenty muszą być szczelnie zamontowane w konstrukcji ścian. Następnie prowadzi się rurociągi z tworzywa (PVC) łączące skimmery i odpływy z miejscem, gdzie stanie filtr z pompą (tzw. pomieszczeniem technicznym lub studzienką). Rury układa się w ziemi wokół basenu i zabezpiecza przed uszkodzeniem (np. obsypując piaskiem). Na tym etapie warto również przygotować instalację elektryczną do zasilania pompy, reflektorów podwodnych czy podgrzewacza wody – powinna ją wykonać uprawniona osoba, zgodnie z zasadami bezpieczeństwa (prąd i woda to niebezpieczne połączenie).
- Hydroizolacja i wykończenie niecki – Teraz czas na zapewnienie pełnej szczelności basenu. W basenie murowanym wewnętrzne powierzchnie ścian i dna pokrywa się warstwą hydroizolacji (np. masą uszczelniającą, folią w płynie) lub wykłada specjalną matą zabezpieczającą. Następnie przystępuje się do montażu wyściółki basenu. Najczęściej jest to wspomniana wcześniej folia PCV (liner) dostosowana wymiarem do niecki. Układanie folii wymaga precyzji – rozkłada się ją na całej powierzchni basenu, a następnie zgrzewa jej łączenia, tworząc jednolitą powłokę bez przecieków. Pod spód folii często daje się geowłókninę, która chroni materiał przed uszkodzeniem od nierówności podłoża. W przypadku basenów poliestrowych ten krok wygląda inaczej – gotowa niecka ma już szczelne ściany, trzeba jedynie uszczelnić połączenia przy rurach i osprzęcie, montując uszczelki i kołnierze na skimmerach, dyszach itp. Alternatywnym wykończeniem wnętrza basenu może być mozaika ceramiczna lub płytki – stosuje się je głównie w basenach żelbetowych, zwłaszcza krytych. Jednak w naszym klimacie odradza się okładzinę z płytek w basenie zewnętrznym, ponieważ różnice temperatur mogą powodować pękanie i nieszczelności. Folia basenowa jest bardziej elastyczna i lepiej znosi zimowe mrozy.
- Zasypanie i obudowa – Kiedy niecka jest już uszczelniona, przestrzeń wokół niej (między ścianami basenu a ścianami wykopu) należy wypełnić. Najpierw wszystkie ułożone wokół rury i instalacje przykrywa się warstwą piasku lub drobnego żwiru (ok. 10 cm) – to zabezpieczy je przed uszkodzeniem przez ostre kamienie czy zmarzlinę. Następnie wykonuje się zasypkę ziemią warstwami (co około 30 cm) i każdą warstwę dokładnie ubija, aby grunt się nie osiadał. Docelowo teren wokół basenu trzeba doprowadzić do pierwotnego poziomu, uwzględniając jednak późniejsze zagospodarowanie (np. pod kostkę, trawnik czy taras).
- Montaż osprzętu i rozruch – Ostatnim krokiem jest zainstalowanie całego wyposażenia basenowego i przygotowanie obiektu do użytkowania. W pomieszczeniu technicznym montuje się pompę filtrującą i filtr piaskowy (lub inny system filtracji) i podłącza do wcześniej ułożonych rur ze skimmerów i odpływów. Montuje się drabinkę lub schodki wejściowe, instaluje się też elementy dodatkowe: np. reflektory LED we wnękach, system ogrzewania wody (np. pompa ciepła, wymiennik ciepła podłączony do kotła lub kolektorów słonecznych). Na powierzchni basenu można zamontować uchwyty do pokrycia (np. w roletach lub plandekach). Po technicznym zakończeniu prac przychodzi moment na próby – basen napełnia się wodą (początkowo do połowy, aby sprawdzić szczelność folii i przyłączy, następnie do pełna) i uruchamia się system filtracji. Testuje się działanie pompy, sprawdza, czy woda krąży przez filtr i powraca dyszami do basenu, czy nigdzie nie ma wycieków. Jeśli wszystko działa poprawnie, można zaaplikować startową dawkę chemii basenowej (np. środek do uzdatniania wody) i oficjalnie rozpocząć korzystanie z basenu.
- Wykończenie otoczenia basenu – Choć basen jest już gotowy do kąpieli, warto zadbać o jego najbliższe otoczenie, by korzystanie było komfortowe i bezpieczne. Brzegi niecki często wykańcza się płytkami antypoślizgowymi, kamieniem dekoracyjnym lub specjalnymi obrzeżami basenowymi – zapobiega to wnoszeniu ziemi do wody i ułatwia utrzymanie czystości. Wokół basenu można ułożyć taras z desek kompozytowych albo kostki brukowej, tworząc przestrzeń do odpoczynku z leżakami. Na tym etapie można także zamontować zadaszenie basenowe – czyli konstrukcję z profili i poliwęglanu nakrywającą basen. Zadaszenie chroni wodę przed zanieczyszczeniami, ogranicza wychładzanie, a także zabezpiecza przed przypadkowym wpadnięciem dzieci lub zwierząt do wody. Istnieją zadaszenia niskie (płaskie) lub wysokie, pod którymi można swobodnie chodzić – wybór zależy od budżetu i estetyki. Po zagospodarowaniu przestrzeni wokół i zamontowaniu wszystkich akcesoriów, można uznać proces budowy za zakończony.
Powyższe etapy wskazują, że budowa basenu to niemałe przedsięwzięcie, angażujące prace ziemne, budowlane, instalacyjne i wykończeniowe. Dlatego wielu inwestorów decyduje się powierzyć wykonanie profesjonalnej firmie. Przykładowo, Folkpool oferuje kompleksową budowę basenów – od projektu, przez wszystkie fazy realizacji, aż po serwis i szkolenie z obsługi. Dzięki temu właściciel basenu może mieć pewność, że każdy etap zostanie wykonany fachowo, a końcowy efekt spełni oczekiwania.
Wyposażenie i akcesoria do basenu przydomowego
Sam zbiornik to nie wszystko – aby basen funkcjonował prawidłowo i był przyjemny w użytkowaniu, potrzebne jest odpowiednie wyposażenie. Poniżej wymieniamy najważniejsze urządzenia i akcesoria, w które powinien być zaopatrzony basen zewnętrzny:
- System filtracji wody – absolutna podstawa każdego basenu. Składa się z pompy obiegowej oraz filtra (najczęściej piaskowego) z odpowiednim złożem, który wyłapuje zanieczyszczenia z wody. Elementem systemu są też skimmery powierzchniowe zasysające wodę do filtra oraz dysze powrotne wtłaczające oczyszczoną wodę z powrotem do basenu. Regularna filtracja zapobiega mętnieniu i rozwojowi glonów. Folkpool jako dystrybutor renomowanych marek oferuje pompy i filtry basenowe dostosowane do różnych wielkości basenów.
- Ogrzewanie wody – jeśli chcesz korzystać z basenu w chłodniejsze dni albo wydłużyć sezon kąpielowy poza upalne lato, warto zainwestować w system podgrzewania wody. Do wyboru są elektryczne podgrzewacze przepływowe, wymienniki ciepła podłączone do domowej instalacji grzewczej, a coraz popularniejszym rozwiązaniem są pompy ciepła dedykowane basenom (energooszczędne i wydajne). Dodatkowo prostym sposobem na zwiększenie temperatury wody jest użycie folii solarnej – specjalnej pływającej maty, która nagrzewa się od słońca i oddaje ciepło do wody, jednocześnie ograniczając utratę ciepła nocą.
- Pokrycie i zabezpieczenia – aby ograniczyć zanieczyszczanie basenu oraz parowanie wody, stosuje się różnego rodzaju pokrycia. Najprostsze to plandeki i folie do przykrycia lustra wody, są też wspomniane wyżej zadaszenia basenowe. Innowacyjnym rozwiązaniem są rolety basenowe – mechaniczne lub automatyczne żaluzje, które rozwijają się na powierzchni wody, chroniąc basen gdy nie jest używany. Pokrycie basenu to również ważny element bezpieczeństwa (dziecko lub zwierzę nie wpadnie przypadkowo do zakrytego basenu). Niektóre pokrywy są na tyle wytrzymałe, że mogą pełnić funkcję zabezpieczającą przed upadkiem.
- Oświetlenie basenowe – lampy LED zamontowane pod wodą lub wokół basenu pozwalają korzystać z kąpieli po zmroku i tworzą wyjątkowy klimat w ogrodzie. Dostępne są kolorowe oświetlenia LED RGB, które mogą dynamicznie zmieniać barwy wody. Oświetlenie powinno być oczywiście wodoodporne i bezpiecznie zasilane (niskim napięciem). Montaż oświetlenia najlepiej przewidzieć już na etapie budowy ścian basenu (trzeba wmurować oprawy lamp).
- Schodki i drabinki – elementy ułatwiające wchodzenie i wychodzenie z basenu. Można wykonać wewnętrzne schody w narożniku basenu (murując je lub kupując gotowe formy do linerów), co jest bardzo wygodne i bezpieczne zwłaszcza dla dzieci i osób starszych. Jeśli basen nie ma wbudowanych schodów, konieczna będzie drabinka basenowa ze stali nierdzewnej, mocowana na krawędzi.
- Akcesoria do czyszczenia – nawet sprawna filtracja nie zastąpi regularnego czyszczenia basenu. Przydatne akcesoria to m.in. odkurzacz basenowy (ręczny lub automatyczny robot do odkurzania dna), siatka na teleskopowym kiju do wyławiania liści z powierzchni, szczotki do czyszczenia ścian. Folkpool oferuje pełne wyposażenie do utrzymania czystości, łącznie ze specjalnymi odkurzaczami basenowymi i szczotkami.
- Chemia basenowa – aby woda była krystalicznie czysta i bezpieczna dla zdrowia, należy stosować środki chemiczne do uzdatniania. Podstawowe z nich to chlor lub aktywny tlen (dezynfekcja wody), algicyd (zapobieganie glonom), koagulant (klarowanie wody) oraz regulatory pH. Wszystkie te preparaty trzeba dozować w odpowiednich ilościach – można robić to ręcznie lub zainstalować automatyczną stację dozującą. Ważne jest regularne testowanie wody za pomocą testerów (paskowych lub elektronicznych) i utrzymanie właściwego poziomu pH oraz dezynfektantu.
- Dodatkowe atrakcje – w zależności od upodobań można wyposażyć basen w elementy zwiększające przyjemność z korzystania. Przykładem jest przeciwprąd (urządzenie wytwarzające silny strumień wody, pozwalający pływać w miejscu – przydatne w mniejszych basenach do treningu pływackiego) czy fontanny i masażery wodne montowane na brzegu. Dla dzieci frajdą będzie mała zjeżdżalnia do basenu. Wiele z tych akcesoriów można zamontować również w już istniejącym basenie, wzbogacając jego funkcje.
Jak widać, wyposażenie basenu może być rozbudowane, ale nie wszystkie elementy są obowiązkowe od razu. Absolutnym minimum jest wydajny układ filtrujący, bez którego woda szybko straci klarowność. Resztę dodatków można dobrać według potrzeb i budżetu. Na szczęście większość sprzętów jest dostępna od ręki w sklepach specjalistycznych – np. w ofercie Folkpool znajduje się kompletne wyposażenie i akcesoria basenowe, dzięki czemu można zaopatrzyć się we wszystko w jednym miejscu, z gwarancją kompatybilności elementów.
Ile kosztuje budowa basenu ogrodowego?
Koszt budowy basenu przydomowego może znacznie się różnić w zależności od wybranej technologii, wielkości i dodatkowych udogodnień. Inaczej będzie kosztował mały basen o wymiarach 3×5 m z podstawowym wyposażeniem, a inaczej duży, luksusowy basen z podgrzewaną wodą i zadaszeniem. Warto jednak wiedzieć, jakie główne składowe wpływają na finalną cenę:
- Roboty ziemne i przygotowanie terenu – wykonanie wykopu, wywóz ziemi, utwardzenie podłoża. Koszty zależą od objętości ziemi do usunięcia i ukształtowania terenu. Szacunkowo może to być kilka do kilkunastu tysięcy złotych.
- Konstrukcja niecki – materiały budowlane (beton, bloczki, stal zbrojeniowa) lub koszt zakupu gotowej niecki poliestrowej, a także wynagrodzenie ekipy budowlanej. To zwykle największa pozycja w budżecie. Basen murowany lub panelowy o średnich wymiarach to wydatek rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych. Gotowe niecki mogą być nieco droższe w zakupie, ale oszczędzasz na czasie pracy.
- Hydroizolacja i wykończenie wnętrza – zakup i montaż folii basenowej (kilka tysięcy zł, zależnie od powierzchni i jakości folii), ewentualnie płytek czy mozaiki (droższe, wymagają też specjalistycznej pracy). Do tego dochodzą materiały uszczelniające, geowłóknina, kleje itp.
- Instalacje i osprzęt podstawowy – skimmery, dysze, rury PVC, zawory, odpływ denny, połączenia – te wszystkie elementy instalacyjne mogą wynieść kilka tysięcy złotych razem. Również doprowadzenie elektryki i montaż oświetlenia to dodatkowy koszt (praca elektryka plus sprzęt).
- System filtracji i pompa – w zależności od wydajności ceny zestawów filtr + pompa wahają się od ok. 2–3 tysięcy zł za najmniejsze do nawet 5–8 tysięcy za wydajniejsze, markowe urządzenia do większych basenów.
- System ogrzewania – opcjonalny, ale często pożądany. Podgrzewacz elektryczny to koszt od ok. 1000–2000 zł (ale jego eksploatacja jest droga), wymiennik ciepła to podobny koszt zakupu (plus instalacja w kotłowni). Pompa ciepła to większy wydatek rzędu 8–15 tysięcy zł, jednak bardzo efektywnie ogrzeje nawet spory basen przy rozsądnych rachunkach za prąd. Solarne maty grzewcze czy panele słoneczne do basenu mogą kosztować kilka tysięcy złotych w zależności od powierzchni.
- Zadaszenie lub pokrycie – prosta folia solarna to wydatek kilkuset złotych, ręczna roleta zwijana to ok. 2–4 tys. zł, natomiast profesjonalne zadaszenie przesuwne może kosztować od 10 do nawet 40 tysięcy zł (w zależności od wielkości i modelu).
- Dodatkowe akcesoria – drabinka (kilkaset złotych), odkurzacz basenowy (od 300 zł za ręczny do kilku tysięcy za automatyczny robot), zabawki, termometry, testery wody itp. – te mniejsze wydatki potrafią łącznie wynieść kolejne kilka tysięcy, zwłaszcza jeśli od razu kompleksowo wyposażasz swój basen.
Podsumowując, standardowy basen ogrodowy o wymiarach około 4×8 m kompletnie wyposażony może kosztować w Polsce w granicach 50–100 tysięcy złotych (stan na połowę lat 2020.), choć oczywiście można tę kwotę obniżyć, wybierając mniejszy lub prostszy basen, albo znacząco podnieść, decydując się na luksusowe dodatki. Ważne jest, aby przed rozpoczęciem inwestycji sporządzić kosztorys lub przynajmniej orientacyjnie skalkulować wydatki, by nie zostać zaskoczonym. Firmy basenowe często oferują darmową wycenę – np. specjaliści z Folkpool po zapoznaniu się z warunkami na działce i oczekiwaniami klienta mogą przedstawić szczegółową kalkulację kosztów budowy wymarzonego basenu.
Utrzymanie i pielęgnacja basenu przydomowego
Gdy basen jest już wybudowany, zaczyna się etap jego użytkowania, a wraz z nim konieczność dbania o obiekt. Pielęgnacja basenu ogrodowego to podstawa, by woda pozostawała czysta i bezpieczna, a cała instalacja działała bezawaryjnie. O czym należy pamiętać?
Przede wszystkim, filtracja i chemia – pompę i filtr powinno się w sezonie kąpielowym uruchamiać codziennie na kilka godzin (a nawet non stop przy intensywnym korzystaniu). Regularnie kontroluj stan wody przy pomocy testerów – poziom chloru (lub innego środka dezynfekującego) oraz odczyn pH. W razie odchyleń dawkuj odpowiednie preparaty: obniż lub podwyższ pH, dodaj chloru, co tydzień warto też zastosować środek przeciw glonom. Zapobiegnie to zakwitowi wody i powstawaniu śliskich osadów na ścianach. Nowoczesne systemy, takie jak stacje dozujące, mogą automatycznie utrzymywać te parametry, co jest dużym ułatwieniem.
Raz na tydzień lub w miarę potrzeb oczyść dno i ściany z osadów – tu pomoże odkurzacz basenowy lub manualna szczotka. Z powierzchni wody zbieraj liście i owady za pomocą siatki. Jeśli masz skimmery, regularnie opróżniaj koszyczki z zanieczyszczeń. Sprawdzaj też ciśnienie na filtrze – gdy wzrośnie, oznacza to, że piasek jest zabrudzony i trzeba wykonać płukanie filtra (backwash), aby oczyścić złoże.
Utrzymanie basenu to także koszty eksploatacyjne. Trzeba brać pod uwagę zużycie wody (np. dolewanie wody ubywającej przez parowanie czy podczas czyszczenia filtra), zużycie prądu przez pompę i ewentualnie podgrzewacz, oraz wydatki na chemię basenową. Szacuje się, że średniej wielkości basen w sezonie letnim generuje koszt kilkuset złotych miesięcznie na te cele. Przykładowo, utrzymanie 30-metrowego basenu przez całe lato może kosztować 1500–2000 zł (chemia, prąd, woda), w zależności od intensywności użytkowania i pogody. Do tego co kilka lat trzeba wymienić medium filtracyjne (piasek w filtrze) oraz ewentualnie folię basenową po kilkunastu latach, gdy się zużyje.
W polskim klimacie ważnym zagadnieniem jest zimowanie basenu. Basen zewnętrzny po zakończeniu sezonu kąpielowego (zwykle we wrześniu) należy przygotować do okresu zimowego. Procedura obejmuje dokładne oczyszczenie wody, obniżenie jej poziomu poniżej urządzeń (skimmerów, dysz), dodanie chemii zimowej zapobiegającej rozwojowi glonów, oraz zabezpieczenie instalacji przed zamarznięciem (np. poprzez wydmuchanie wody z rur i filtrów, demontaż pompy jeśli to możliwe i przechowanie jej w ciepłym miejscu). Na tafli wody umieszcza się pływaki lub inne elementy kompensujące naprężenia lodu, a całość przykrywa się szczelną pokrywą zimową. Tak zabezpieczony basen przetrwa mrozy bez uszkodzeń. Wiosną, przed startem sezonu, wykonuje się czynności odwrotne – czyszczenie, napełnienie częściowo świeżą wodą, sprawdzenie sprzętu, uzupełnienie wody do pełna i pierwsze chlorowanie.
Na koniec warto wspomnieć, że właściciel basenu nie jest pozostawiony samemu sobie. Firmy takie jak Folkpool oferują serwis i wsparcie posprzedażowe – można skorzystać z profesjonalnego czyszczenia basenu, konserwacji instalacji czy porady w razie pojawienia się problemów z wodą. Dzięki temu utrzymanie basenu stanie się łatwiejsze, a Ty będziesz mógł skupić się na przyjemnościach płynących z posiadania własnej oazy relaksu tuż za progiem domu.
Powrót
